« cofnij do listy projektów

Projekt nr 00226
RÓŻNYMI DROGAMI DO NIEPODLEGŁOŚCI - WYWIADY Z OPOZYCJONISTAMI OKRESU PRL

Projekt edukacyjny

Opis projektu

Najnowsza historia Polski jest często z różnych względów traktowana w szkołach po macoszemu. Najczęściej wynika to ze zbyt małej liczby lekcji historii oraz ze skupiania się na epokach wcześniejszych, co wielokrotnie prowadzi do niewielkiej znajomości wśród młodzieży wydarzeń ostatnich dziesięcioleci. Już starożytni rozumieli, że Historia magistra vitae est. Mądrość ta jest uniwersalna i ponadczasowa. Wiadomo również, że największy wpływ na teraźniejszość ma historia najnowsza. Dlatego też niezwykle istotna dla rozumienia realiów współczesnej Polski jest znajomość jej historii najnowszej.

Poświęcenie uwagi wydarzeniom ostatnich dziesięcioleci jest po pierwsze ważne, a po drugie daje możliwości jej poznawania nierealne w wypadku dawniejszych okresów. Cały czas żyje bowiem wielu świadków wydarzeń sprzed 30, 40 czy 50 lat. Możliwość wysłuchania ich wspomnień, przemyśleń daje młodzieży szansę na uczestniczenie w niecodziennej formie poznawania przeszłości, na zadawanie dociekliwych pytań, pozwalających lepiej ją zrozumieć.

Szczególnie istotnym tak ze względów poznawczych, pedagogicznych, a poniekąd i humanitarnych jest zaznajomienie młodzieży z działalnością opozycji antykomunistycznej przed rokiem 1989. O ile stosunkowo wiele czasu (i słusznie) poświęca się w szkole kolejnym przejawom walki o niepodległość w okresie zaborów, o tyle zwykle brakuje czasu na szersze omówienie dążeń niepodległościowych w okresie sowieckiego zniewolenia w latach 1944-1989. Kojarzenie postaci Lecha Wałęsy oraz „Solidarności” to zdecydowanie za mało w odniesieniu do ponad 50 letniego okresu, w trakcie którego w różny sposób o odzyskanie niepodległości zabiegały miliony osób, zrzeszone w dziesiątkach mniejszych i większych struktur organizacyjnych.

W związku z powyższym podstawowym założeniem projektu jest umożliwienie młodzieży dotarcia do osób, które w różny sposób indywidualnie lub w ramach pewnych organizacji działały na rzecz odbudowy suwerennej Polski. Osoby, z którymi uczniowie będą rozmawiać reprezentują właściwie trzy pokolenia Polaków. Jednocześnie wywodzą się z różnych środowisk, działały w różnych strukturach, aktywność każdej z nich nosiła liczne znamiona oryginalności na tle pozostałych.

Poza tym, że młodzież ma szansę poznać pobudki jakimi kierowali się poszczególni bohaterowie, organizacje do których należeli i sposoby ich walki o wolną Polskę, swoim zainteresowaniem może pokazać rozmówcom, że nie jest obojętna wobec ich zaangażowania i poświęcenia. Niestety w większości wypadków jest tak, że ludzie w różny sposób działający w opozycji antykomunistycznej są obecnie raczej zapomniani, niedoceniani, co u wielu może powodować zrozumiałą frustrację. Dlatego też chęć wysłuchania ich wspomnień może być budująca i stanowić drobną formę nagrody za ich wkład w odzyskanie niepodległości.

Warto również podkreślić, że uczniowie realizujący projekt uczęszczają do klasy II, więc nie omawiali jeszcze na lekcjach okresu PRL. W związku z tym musieli włożyć wiele wysiłku i poświęcić dużo czasu, by zdobyć odpowiednią wiedzę na temat realiów epoki oraz najważniejszych wydarzeń, wyróżniających się osób i organizacji czasów powojennych.

 

Nasi rozmówcy: 

Leszek Jaranowski: reprezentant środowiska robotniczego, jednocześnie średniego pokolenia wśród naszych świadków historii. W jego działalności najbardziej wyróżnia się tajne drukowanie licznych podziemnych periodyków kontestujących komunistyczną rzeczywistość i rzetelnie opisujących zakłamywane przez reżim wydarzenia. Za swoją aktywność był m.in. więziony w Wojskowym Obozie Specjalnym.

Więcej informacji:

http://www.encyklopedia-solidarnosci.pl/wiki/index.php?title=Leszek_Jaranowski

 

Adam Macedoński: artysta urodzony we Lwowie w 1931 r., który niemal przez cały PRL w różny sposób zabiegał o polską wolność. Spośród licznych swoich akcji za najważniejsze uznał głoszenie prawdy o sowieckim mordzie w Katyniu, co przejawiało się m.in. w założeniu Instytutu Katyńskiego, w którym gromadzono liczne dokumenty i świadectwa tej zbrodni.

 

Więcej informacji:

 http://www.encyklopedia-solidarnosci.pl/wiki/index.php?title=Adam_Macedo%C5%84ski

 

Maciej Gawlikowski: przedstawiciel najmłodszego pokolenia wśród naszych rozmówców. Swoją działalność antykomunistyczną rozpoczął już w szkole średniej. Za to był wielokrotnie relegowany z kolejnych placówek oświatowych. W późniejszych latach związał się z Konfederacją Polski Niepodległej. Był przeciwnikiem porozumienia opozycji z komunistami.

Więcej informacji:

 http://www.encyklopedia-solidarnosci.pl/wiki/index.php?title=Maciej_Gawlikowski

 

Ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski: był m.in. współorganizatorem Mszy za Ojczyznę w kościele św. Maksymiliana Kolbe w Krakowie-Mistrzejowicach, związał się z „Solidarnością”. W 1985 r. został dwukrotnie pobity przez „nieznanych sprawców”.

Więcej informacji:

http://www.encyklopedia-solidarnosci.pl/wiki/index.php?title=Tadeusz_Isakowicz-Zaleski

 

Robert Kubicz: swoją aktywność rozpoczął jeszcze w szkole średniej. Był jednym z głównych założycieli Federacji Młodzieży Walczącej w Krakowie, współtworzył jej struktury w krakowskich liceach.

Więcej informacji:

http://www.encyklopedia-solidarnosci.pl/wiki/index.php?title=Robert_Kubicz

 

Efekty pracy uczniów zostaną zaprezentowane gimnazjalistom w trakcie "Dnia Otwartego" naszej szkoły oraz gronu pedagogicznemu i innym uczniom naszego liceum pod koniec bieżącego roku szkolnego. Na początku przyszłego roku szkolnego chcielibyśmy zainteresować projektem studentów zrzeszonych w Kole Naukowym Historyków Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego, by kolejna edycja była zakrojona na znacznie szerszą skalę.

 

Wykaz załączników:

1. Zdjęcie wszystkich uczestników

2. Zdjęcie z rozmowy z Panem Leszkiem Jaranowskim

3. Zdjęcie ze spotkania z Panem Adamem Macedońskim

4. Zdjęcie z wywiadu z księdzem Tadeuszem Isakowicz-Zaleskim

5. Fragment wywiadu z Panem Leszkiem Jaranowskim

6. Fragment wywiadu z Panem Maciejem Gawlikowskim

7. Fragment wywiadu z księdzem Tadeuszem Isakowicz-Zaleskim

8. Fragment wywiadu z Panem Robertem Kubiczem

9. Fragment wywiadu z Panem Adamem Macedońskim

Cele projektu

-  zainteresowanie młodzieży historią najnowszą

- zachęcenie uczniów do poszukiwania w swoim otoczeniu świadków ważnych wydarzeń histotrycznych, by ich wspomnienia wzbogacały naszą wiedzę o przeszłości

- wskazanie młodzieży, że ważne sprawy dla przyszłości Polski działy się całkiem niedawno, również w ich mieście, że  uczestnikami były osoby, które mogą mijać na ulicy

- zaznajomienie uczniów z przesłaniem jakie mają dla współczesnych ludzie zasłużeni dla odzyskania niepodległości

- wzbudzenie w młodzieży poczucia więzi z poprzednimi pokoleniami Polaków oraz konieczności dbania o wspólne dobro jakim jest Rzeczpospolita

- pokazanie zasłużonym opozycjonistom, że młodzi Polacy o nich pamiętają

- uświadomienie uczniom, że opozycjoniści w PRL reprezentowali różne nurty polityczne, podejmowali różne formy działalności, jednocześnie wszyscy mając za cel odzyskanie przez Polaków wolności

- nauczenie młodzieży podstaw dziennikarstwa z zakresu przeprowadzania wywiadów oraz przygotowywania tekstów do publikacji

Miejsce i czas realizacji

Kraków, luty - czerwiec 2011 r.

 

Etapy realizacji projektu:

 

I ETAP

- Uczniowie poprzez lektury, filmy oraz rozmowy z nauczycielem zapoznali się z najważniejszymi wydarzeniami z lat 1944-1989. Ponadto zaznajomili się z biografiami przyszłych rozmówców oraz przyswoili sobie najważniejsze informacje dotyczące organizacji w których działali i wydarzeń w których uczestniczyli.

 

II ETAP

- Uczniowie pod kierunkiem nauczyciela sporządzili zestaw podstawowych pytań, które zostaną zadane wszystkim rozmówcom. Poza tym przygotowali odpowiedni sprzęt do rejestrowania obrazu i dźwięku.

 

III ETAP

- Uczniowie przeprowadzili wywiady z opozycjonistami, które były nagrywane kamerą i dyktafonem. Dodatkowo zrobili zdjęcia, które będzie można zamieścić w publikacji. Poza tym uczestnicy zadadzą przypadkowo spotkanym Krakowianom kilka pytań o bohaterów projektu, czy wydarzeń w których brali udział, by mieć ogląd ogólnego stanu wiedzy mieszkańców naszego miasta na temat krakowskiej opozycji antykomunistycznej.


IV ETAP

- Uczestnicy nagrane wywiady przeleją na papier oraz stworzą krótkie filmy z odpowiedziami opozycjonistów na najważniejsze pytania. Po autoryzacji wywiadów zostaną one wszystkie opublikowane w jednej pracy.


Wykorzystanie grantu

Grant chcielibyśmy przeznaczyć na wydanie całych wywiadów w formie książki. Występowanie takiej publikacji w bibliotekach i czytelniach przybliżyłoby szerszemu gronu odbiorców efekt pracy uczniów. Ponadto książka przygotowana przez licealistów mogłaby być inspiracją dla innych młodych ludzi, do zainteresowania się poruszaną w niej problematyką, a może nawet do podjęcia się realizacji podobnego w założeniach projektu.


 

Galeria załączników

Copyright by Wydawnictwo Nowa Era Sp. z o.o. Wszelkie prawa zastrzeżone