Metoda projektów
O metodzie projektów
Projekt „krok po kroku”
Dokumentacja projektowa
Projekty przedmiotowe – szkoła podstawowa
Projekty przedmiotowe – gimnazjum
Projekty interdyscyplinarne
Projekt gimnazjalny

Specyfika pracy w zespole

Na czym polega praca w zespole.

Pobierz plik Wprowadzenie od 1 września 2010 roku obowiązkowego projektu edukacyjnego w gimnazjum sprawiło, że w szkołach, na większą niż dotąd skalę, uczniowie pracują zespołowo. Bowiem według definicji zawartej w Rozporządzeniu MEN z 20 sierpnia 2010 roku, „projekt edukacyjny jest zespołowym, planowym działaniem uczniów, mającym na celu rozwiązanie konkretnego problemu, z zastosowaniem różnorodnych metod”. Oznacza to większy nacisk na uczenie ich umiejętności pracy w grupie, która niezwykle przydaje się w dorosłym życiu.


Dlaczego grupa jest ważna?
1. Grupy są wszędzie – każdy uczeń będzie miał z nimi do czynienia: w pracy, na kursach, w organizacjach, w których będzie działał...
2. Grupa daje jednostce: poczucie bezpieczeństwa, wsparcie, rozwój.
3. Ludzie potrzebują: przynależności, uznania, poczucia godności, przyjaźni.


Dobrze funkcjonujący zespół to taki, który:
  • Ma jasny, realny cel (wie, dokąd zmierza) – zadania i cele były wspólnie omawiane, toteż członkowie zespołu dobrze je rozumieją i akceptują.
  • Efektywnie wykorzystuje swoje zasoby – zdiagnozowano mocne i słabe strony zespołu, członkowie mają możliwość swobodnego wyrażania swych odczuć, preferencji i zgłaszania pomysłów.
  • Dobrze się komunikuje – członkowie zespołu słuchają się wzajemnie, istnieje dobry przepływ informacji.
  • Przygotowuje plany realizacji celów – podejmowane działania są wyraźnie przydzielone i akceptowane.
  • Stosuje doraźne strategie, jeśli zajdzie taka potrzeba – elastycznie reaguje, gdy sytuacja tego wymaga.
  • Wierzy w swoje możliwości – dominuje pozytywne myślenie i wiara w sukces.
  • Rozwiązuje konflikty – uważa ich występowanie za coś naturalnego, traktuje niezgodę, różnice zdań jako nieodłączne cechy funkcjonowania zespołu.
  • Podejmuje większość decyzji na drodze konsensusu – formalne głosowania są ograniczone do niezbędnego minimum.
  • Nie jest zdominowany – przez lidera ani przez inną osobę.
  • Sprawdza osiągane postępy.
  • Ma zaufanie do swoich członków.
  • Dba o dobre relacje z otoczeniem.
  • Pracuje w serdecznej, przyjaznej atmosferze.

Czynniki wpływające na efektywność grupy:
1. Potrzeby zadania – wspólny cel akceptowany przez wszystkich.
2. Potrzeby grupy – wszyscy członkowie muszą podążać w jednym kierunku.
3. Potrzeby jednostek – członkowie muszą akceptować wkład, jaki każdy z nich wnosi.


Każdy zespół przechodzi przez kilka etapów:
  • FORMOWANIA: każdy uczeń ma jakieś wyobrażenie, na czym będzie polegał jego wkład w pracę, czym się zajmie. Zespół zweryfikuje oczekiwania jednostki. Są jednak pozytywne strony tego etapu: mamy możliwość przetestowania oczekiwań, zorientowania się, jakie zachowania i postawy są akceptowane przez grupę.
  • BURZY I KONFLIKTÓW: to walka o wymarzone pozycje w grupie, krytycyzm w stosunku do innych, ciągłe konfrontacje i spięcia między członkami zespołu.
  • UNORMOWANIA SIĘ SYTUACJI: dochodzimy do kompromisu. Role zostały przydzielone.
  • REALIZACJI CELÓW: wysiłek z walki o swoje jest kierowany na osiągnięcie wspólnego celu.
  • LIKWIDACJI: jeśli zespół został powołany do wykonania określonego zadania, zostaje rozwiązany. Często jednak pozostają więzi, uczucia sympatii i sentyment.

Zasady pracy grupowej:
  • Wszyscy miejmy równe prawa.
  • Słuchajmy innych.
  • Uzgadniajmy, a nie uśredniajmy.
  • Szukajmy mocnych stron partnerów.
  • Jeśli nie musimy, nie krytykujmy.
  • Liczy się praca wszystkich.
  • Dbajmy o atmosferę pracy w grupie.
  • Mówmy, jeśli chcemy, by inni uwzględnili nasze zdanie.
  • Bądźmy życzliwi, uśmiechajmy się.
  • Ceńmy własne pomysły i doceniajmy pomysły innych.
  • Kontrolujmy czas.

Zalety pracy zespołowej:
  • Możliwość nawiązania nowych kontaktów.
  • Więcej pomysłów (co kila głów to nie jedna).
  • Możliwość dzielenia się pomysłami i wyłapywania najlepszych.
  • Wzajemna pomoc.
  • Duża wydajność.
  • Wyzwalanie kreatywności.
  • Nauka społecznych zachowań i demokracji.
  • Bardziej trafne decyzje – mogą one być przedyskutowane i przemyślane.
  • Pełniejsze wykorzystanie zdolności i kompetencji członków zespołu.
  • Szansa na ujawnienie nieznanych (nieuświadomionych) cech i umiejętności poszczególnych jednostek.
  • Zjawisko synergii – efekt zorganizowanej pracy zespołowej jest wyższy niż suma efektów działań indywidualnych.
  • Duża szansa na przyjęcie przez każdego członka zespołu odpowiedzialności za wykonanie zadania – większa identyfikacja z zadaniem.
  • Zaspokojenie potrzeby przynależności (jednej z podstawowych potrzeb człowieka) zwiększa motywację do pracy.
  • Zespół może wykonać większą pracę niż jednostka.
  • Zespół daje siłę do realizacji trudnych zadań.
  • Wzrastają zdolności przystosowawcze uczniów – w każdym zespole, w którym przyjdzie im pracować, mogą mieć nieco inne obowiązki i kompetencje, odgrywać inną rolę w grupie (elastyczność).

Wady pracy zespołowej:
  • Ryzyko dominacji silniejszych jednostek.
  • Sporo czasu i energii zabiera usprawnianie komunikacji i dbanie o relacje międzyludzkie.
  • Część osób może nie odnajdywać się w pracy zespołowej (indywidualiści) – mogą pracować mniej wydajnie, prezentować zachowania utrudniające pracę zespołową, wchodzić w niekorzystne dla nich role grupowe.
  • Trudności z uzyskaniem szybkiego tempa wykonywania zadań, uciążliwa i nieefektywna koordynacja działań zespołu.
  • Ryzyko niesprawiedliwego nagradzania i niezasłużonej krytyki – najbardziej zaangażowani często wysłuchują najwięcej krytycznych uwag.
  • Uczenie się działań pozorowanych (czyli jak sprawiać wrażenie, że coś się robi, gdy tak naprawdę nie robi się nic).
  • Myślenie grupowe (syndrom ogłupienia grupowego) – bardziej liczy się dążenie do zachowania spójności i solidarności grupy niż realia i fakty, co prowadzi do gorszych decyzji.
  • Syndrom decyzji grupowych – decyzje podejmowane grupowo są często obciążone większym błędem niż decyzje indywidualne.
  • Ludzie pracujący w grupach podejmują często znacznie mniejszy wysiłek niż ten, który włożyliby w indywidualną pracę.
  • Rozproszona odpowiedzialność – w grupie łatwo się „schować” i przeczekać okres najbardziej intensywnej pracy, nie kiwając palcem.
  • Ryzyko ograniczania swobody wypowiedzi – niektórzy boją się proponować zbyt śmiałe rozwiązania, inni nie chcą forsować własnego zdania, jeszcze inni zgadzają się z większością w imię dobra sprawy, czyli jak najszybszego zakończenia sporów.
  • Ryzyko równania w dół – najlepsi nie chcą się wybijać ponad przeciętną w obawie, że przypadną im nowe obowiązki, najzdolniejsi ukrywają się z tym, najbardziej doświadczeni dość niechętnie dzielą się swym doświadczeniem. Ci, którzy się wyłamują – czyli są nadaktywni – są posądzani o niekoleżeńskość i zmuszani do wolniejszej pracy.
  • Dążenie do jedności często hamuje racjonalne podejmowanie decyzji – członkowie zespołu okazują swoje zaangażowanie i entuzjazm dla projektu poprzez brak krytycyzmu wobec proponowanych rozwiązań.

Lista kontrolna przydatna w pracy grupowej:

Zadania
  • Czy cele są jasno sprecyzowane?
  • Czy uzgodnione są sposoby ich osiągnięcia?
  • Czy mamy odpowiednie zasoby?
  • Czy mamy kryteria sukcesu?

Zespół
  • Czy wszyscy mają poczucie celu?
  • Czy istnieje sprzyjająca atmosfera?
  • Czy istnieje poczucie wspólnego osiągnięcia celu?

Jednostki
  • Czy każdy jest akceptowany?
  • Czy każdy może coś wnieść do zespołu?
  • Czy każdy czuje się częścią zespołu?
  • Czy każdy czuje się doceniony przez innych?

 
Copyright by Wydawnictwo Nowa Era Sp. z o.o. Wszelkie prawa zastrzeżone