Metoda projektów
O metodzie projektów
Projekt „krok po kroku”
Dokumentacja projektowa
Projekty przedmiotowe – szkoła podstawowa
Projekty przedmiotowe – gimnazjum
Projekty interdyscyplinarne
Projekt gimnazjalny

Techniki i ćwiczenia wspomagające realizację projektu

Integracja grupy i przydział ról w zespole

Pobierz plik Bardzo często młodzież ma zaniżone poczucie własnej wartości i nie potrafi opisać posiadanych umiejętności, określić swoich mocnych stron. Powinniśmy więc zacząć od uświadomienia im, że każdy człowiek jest wartościowy i wiele potrafi, aby zrozumieli, jak duże możliwości rozwoju tkwią w nich samych.


I
Metody, techniki, ćwiczenia służące lepszemu poznaniu się grupy i integracji
(szczególnie, gdy jest to grupa międzyklasowa) oraz przydatne do przydziału ról w zespole.


Przykład 1
Bardzo często młodzież ma zaniżone poczucie własnej wartości i nie potrafi opisać posiadanych umiejętności, określić swoich mocnych stron. Powinniśmy więc zacząć od uświadomienia im, że każdy człowiek jest wartościowy i wiele potrafi, aby zrozumieli, jak duże możliwości rozwoju tkwią w nich samych. Może być tu przydatne ćwiczenie do rozpoznawania własnych mocnych stron. Uczniowie najpierw samodzielnie uzupełniają zdania, a potem proszą o wypełnienie takiego samego ćwiczenia kogoś zaufanego. Ważne, żeby „przejrzeli się” w cudzych oczach. To może pomóc uświadomić sobie zasoby, z których nie zdawali sobie dotąd sprawy.

Ćwiczenie
MOJE MOCNE STRONY

Uzupełnij poniższe zdania. Starannie przemyśl swoje odpowiedzi.
1. Uważam za swoje sukcesy...
2. Mam ugruntowaną wiedzę w zakresie...
3. Umiem doskonale...
4. To, co wiem i umiem, pomaga mi...
5. Moje walory fizyczne to...
6. Zalety mojego charakteru to...
7. W kontaktach z ludźmi potrafię...
8. Lubią mnie za...
9. Ja lubię siebie za...
10. Cenią mnie za...
11. Ja cenię siebie za...
12. Szanują mnie za...
13. Ja szanuję siebie za...
14. Podziwiają mnie za...
15. Ja podziwiam siebie za...
16. To, jaki jestem, pomaga mi w...

Teraz poproś kilka dobrze znających Cię osób, żeby dokończyły za Ciebie zdania (na kserokopii tego arkusza) i porównaj ich odpowiedzi ze swoimi. Przedyskutuj wnioski z kimś, komu ufasz. Czy wiesz więcej o sobie niż przed tym ćwiczeniem? Jak możesz wykorzystać w życiu tę zdobytą wiedzę?

Przykład 2
Uczniowie często nie zdają sobie sprawy z posiadanych umiejętności i nie wiedzą, na ile mogliby być przydatni w realizacji wspólnych zadań. Często nie potrafią odpowiedzieć na proste pytania: Co potrafisz robić? W czym jesteś dobry? Co jest Twoją mocną stroną? Aby pomóc uczniom przełamać barierę własnej nieświadomości, trzeba im uzmysłowić, że codzienne czynności, które wykonują, są dowodem posiadania cennych umiejętności.

Ćwiczenie
JAKIE SĄ MOJE UMIEJĘTNOŚCI?

1) W wolnym czasie najbardziej lubię robić:
a. ……………………………………………………………………………….......
b. …………………………………………………………………………………...
c. …………………………………………………………………………………...
Wykorzystywane umiejętności: (np. jeśli lubisz grać w kosza, to jesteś aktywny, skoordynowany i gotowy do pracy w zespole).
…………………………………………………………………………………………...…………………………………………………………………………………………...

2) W szkole jestem najlepszy w:
a. …………………………………………………………………………………...
b. …………………………………………………………………………………...
c. …………………………………………………………………………………...
Wykorzystywane umiejętności:
…………………………………………………………………………………………...
…………………………………………………………………………………………...

3) Działalność pozaszkolna (praca, konkretne doświadczenia, które posiadam oraz kluby, koła i organizacje, do których należę):
a. …………………………………………………………………………………...
b. …………………………………………………………………………………...
c. …………………………………………………………………………………...
Wykorzystywane umiejętności:
…………………………………………………………………………………………...
…………………………………………………………………………………………...

4) Prace domowe lub inne, wykonywane na rzecz drugich osób:
a. …………………………………………………………………………………...
b. …………………………………………………………………………………...
c. …………………………………………………………………………………...
Wykorzystywane umiejętności:
…………………………………………………………………………………………...
…………………………………………………………………………………………...

Przykład 3
Warto trochę czasu poświęcić na właściwy podział ról w grupie. Powinny one w jak największym stopniu odpowiadać zainteresowaniom, predyspozycjom, zdolnościom poszczególnych uczniów – członków zespołu. Na bazie uświadomionych własnych umiejętności uczniowie mogliby popracować nad tym, jak te zasoby mogą być przydatne we wspólnej pracy zespołu, czyli co cennego mogą wnieść do grupy. Ćwiczenie polega na odpowiedzi na pytanie: Co każdy z nas może dać swojej grupie?

Ćwiczenie
MOJA GRUPA



Planowanie i organizacja pracy

Pobierz plik Ważną umiejętnością przydatną w realizacji projektów jest planowanie wspólnej pracy. Pomocna może być tutaj „gwiazda pytań”, która w sposób graficzny pozawala przedstawić plan działań z określeniem zadania, jego celów, terminami, harmonogramem, podziałem na role itp.

II
Metody, techniki, ćwiczenia przydatne w planowaniu i organizacji pracy w grupie.


Przykład 1
Ważną umiejętnością przydatną w realizacji projektów jest planowanie wspólnej pracy. Pomocna może być tutaj „gwiazda pytań”, która w sposób graficzny pozawala przedstawić plan działań z określeniem zadania, jego celów, terminami, harmonogramem, podziałem na role itp.

Ćwiczenie
GWIAZDA PYTAŃ



CO? – co będziemy robić, w jakim zakresie
PO CO? – jakie są cele naszych działań
KTO? – kto będzie realizował te działania, jaki będzie przydział czynności
GDZIE? – gdzie, w jakich warunkach to będzie się odbywać
KIEDY? – czas, harmonogram przygotowań
JAK? – w jaki sposób będziemy to realizować, jakie metody i formy pracy zastosujemy

Przykład 2
Do planowania pracy w zespole może służyć proste ćwiczenie – lista pytań:

Ćwiczenie
PLANOWANIE PROJEKTU – LISTA PYTAŃ

1. Jaki jest cel naszych działań?
2. Jak poznamy, że go osiągnęliśmy?
3. Jakie zadania musimy zrealizować, aby osiągnąć cel?
4. Jakie są nasze zasoby?
5. Kto będzie odpowiedzialny za poszczególne zadania?
6. Jaki będzie terminarz realizacji działań?
7. Gdzie będziemy realizować nasze przedsięwzięcie?
8. Co ułatwi realizację naszych planów?
9. Jakie trudności mogą się pojawić w trakcie pracy?
10. Jak sobie z nimi poradzimy?
11. Gdzie poszukamy sojuszników?
12. Jak zaprezentujemy efekt końcowy?

Przykład 3
Ciekawą metodą planowania jest planowanie z przyszłości.

Ćwiczenie
PLANOWANIE Z PRZYSZŁOŚCI

Obejmuje ono następujące etapy:
1. Przeniesienie się wyobraźnią w przyszłość i stworzenie wizji tego, co chcemy osiągnąć, aby odnieść wrażenie, że to już stało się naszym udziałem.
2. „Patrząc” z przyszłości (naszej wizji), konieczne jest sformułowanie etapowych celów, jakie trzeba zrealizować, aby tę wizję urzeczywistnić, oraz terminów, w których mają być osiągnięte. Do celów etapowych należy stworzyć plany zadań koniecznych do ich zrealizowania.
3. Do każdego z planów trzeba określić zasoby (ludzi, rzeczy, czasu, informacji itp.) oraz warunki potrzebne do realizacji planów.

Graficzne przedstawienie planowania z przyszłości:




Generowanie pomysłów

Pobierz plik Metoda „burzy mózgów” znana jest także pod nazwami „giełda pomysłów” lub „fabryka pomysłów”. Angażuje wszystkich uczniów, każdemu dając możliwość nieskrępowanej wypowiedzi. Jest to metoda, która polega na możliwości szybkiego zgromadzenia wielu sposobów rozwiązania postawionego problemu w krótkim czasie.

III
Metody, techniki, ćwiczenia przydatne w generowaniu pomysłów.

Przykład 1
Metoda „burzy mózgów” znana jest także pod nazwami „giełda pomysłów” lub „fabryka pomysłów”. Angażuje wszystkich uczniów, każdemu dając możliwość nieskrępowanej wypowiedzi. Jest to metoda, która polega na możliwości szybkiego zgromadzenia wielu sposobów rozwiązania postawionego problemu w krótkim czasie.

„BURZA MÓZGÓW”

Metoda polega na postawieniu przez prowadzącego pytania lub zagadnienia. Praca składa się z trzech etapów:
I. Wprowadzenie. Prowadzący/lider zespołu lub nauczyciel przygotowuje uczniów do zrozumienia problemu, który mają rozwiązać. Należy dokładnie przedstawić zasady:
  • Każdy uczeń ma prawo zgłosić dowolną liczbę pomysłów.
  • Ważna jest liczba, a nie jakość pomysłów.
  • Pomysły nie mogą być przez nikogo oceniane, krytykowane i komentowane.
  • Można korzystać z wcześniej zgłoszonych pomysłów, zmieniać je lub rozwijać.
  • Nie notuje się autora pomysłu.
  • Pomysły mogą być najbardziej śmiałe i niedorzeczne.
  • Pomysły powinny być notowane na tablicy, ewentualne w zeszycie (wybieramy sekretarza).
W innym wariancie, aby zapewnić pełną anonimowość i nieocenianie, pomysły zgłasza się na osobnych kartkach. Sekretarz grupuje kartki według koncepcji rozwiązań.

II. Zbieranie pomysłów. Uczniowie podają pomysły rozwiązania tego problemu. Sesja trwa 5–15 minut. Jej koniec wyznacza wyraźny spadek liczby zgłaszanych pomysłów lub decyzja prowadzącego, że zgromadzony materiał wystarczy już do rozwiązania problemu.

III. Analiza pomysłów. Ocena rozwiązań następuje dopiero po zgłoszeniu wszystkich propozycji. Następuje dyskusja na temat każdego rozwiązania i jego ocena. Uczniowie wybierają najtrafniejsze rozwiązania problemu i uzasadniają swoje stanowisko. Najlepsze rozwiązanie zostaje wprowadzone w życie i sprawdzone pod względem efektywności.

Przykład 2

METODA 635

Jest to popularna odmiana „burzy mózgów”. Bierze w niej udział sześć osób (6); w przypadku mniejszej grupy wersję można dostosować – 535 lub 435. Każda z osób ma kartkę, na której zapisuje trzy pomysły (3) w ciągu 5 minut (5). Następnie kartkę podaje się dalej. Znów każdy musi napisać trzy pomysły w ciągu 5 minut, choć dozwolone jest i wskazane rozwijanie pomysłu partnera. 635 kończy się w momencie, kiedy kartka wróci do właściciela. Każdy wymyśla więc 18 pomysłów. Metoda ta ma wiele zalet. Przede wszystkim jest dużo szybsza niż standardowa „burza mózgów”. Po drugie, osoby bardziej nieśmiałe, introwertywne, które na co dzień zostałyby przekrzyczane przez grupę, mają taką samą szansę pokazania się, jak pozostali uczestnicy.



Podejmowanie decyzji

Pobierz plik Uczniowie rozpatrują różne możliwości rozwiązania problemu, uwzględniając postawione sobie cele i przyjęte wartości. Wypisują plusy i minusy każdego rozwiązania, a na końcu podejmują ostateczną decyzję.

IV
Metody, techniki, ćwiczenia przydatne w podejmowaniu decyzji grupowych.


Przykład 1
Uczniowie rozpatrują różne możliwości rozwiązania problemu, uwzględniając postawione sobie cele i przyjęte wartości. Wypisują plusy i minusy każdego rozwiązania, a na końcu podejmują ostateczną decyzję.

Ćwiczenie
DRZEWO DECYZYJNE

Drzewo stanowi graficzne przedstawienie procesu podejmowania decyzji w określonej sprawie. Uczniowie pracują w grupach i wspólnie pokonują kolejne etapy procesu decyzyjnego. Są one następujące:
  • Zdefiniowanie problemu, który będzie przedmiotem rozważań.
  • Określenie celów i wartości, istotnych dla osób podejmujących decyzję.
  • Znalezienie różnych możliwości rozwiązań – ich liczba odpowiada liczbie „gałęzi” drzewa.
  • Określenie pozytywnych i negatywnych skutków każdego możliwego rozwiązania.
  • Podjęcie ostatecznej decyzji.


Przykład 2
W procesie podejmowania decyzji pomocną może okazać się metoda zwana tabelą decyzyjną.

Ćwiczenie
TABELA DECYZYJNA


ALTERNATYWY KRYTERIA

Uczniowie, szukając rozwiązania problemu, wypełniają przygotowaną na planszy tabelę i wypełniają ją w następującej kolejności:
1. Określają możliwe warianty rozwiązań (alternatywy).
2. Formułują kryteria, według których te alternatywy będą oceniane.
3. Oceniają kolejne alternatywy według poszczególnych kryteriów, korzystając z pięciostopniowej skali:
     ++     bardzo pozytywny efekt
     +       pozytywny efekt
     0       brak efektu
     -       negatywny efekt
     - -     bardzo negatywny efekt
4. Podejmują ostateczną decyzję, wybierając najkorzystniejsze z rozwiązań.



 
Copyright by Wydawnictwo Nowa Era Sp. z o.o. Wszelkie prawa zastrzeżone